La rápida evolución de las realidades globales ha provocado una mayor percepción de la interconexión de la humanidad, y con ello una mayor dependencia de las tecnologías digitales. Para muchas mujeres, incluidas las que carecen de acceso o de capacidad para determinar el impacto de dichas tecnologías en sus comunidades, ello ha dado lugar a una mayor exclusión y marginación. Sin embargo, incluso si se resolvieran las cuestiones relacionadas con el acceso y otras similares, sigue existiendo un desafío más profundo. Muchas tecnologías, que deberían servir como herramientas para ampliar la capacidad humana y contribuir a la construcción de una civilización próspera y cohesiva que refleje los valores más elevados de la humanidad, refuerzan más bien nociones distorsionadas sobre la naturaleza y la identidad humanas, su progreso y su propósito. A menudo guiadas en su diseño por unos pocos privilegiados, muchas tecnologías se sustentan en valores materialistas y se trasplantan extensamente sin tener en cuenta las implicaciones sociales, éticas y espirituales. Aunque todas las personas se ven afectadas cuando la tecnología está moldeada por visiones perjudiciales del mundo, para las mujeres y las niñas, que constituyen una base importante de usuarios y en muchos casos representan los principales consumidores previstos, ello supone un profundo desafío. A medida que las herramientas digitales se emplean cada vez más en diversos ámbitos del quehacer humano, resulta esencial realizar un examen honesto de los valores y las intenciones que informan el proceso de innovación. Las perspectivas y las contribuciones que las mujeres pueden ofrecer para garantizar que las herramientas del mundo moderno, basadas en los valores colectivos de la humanidad, ayuden a las multitudes a alcanzar su potencial, son fundamentales para esta búsqueda.

*

La tecnología puede ser un instrumento poderoso para ampliar la capacidad humana y conectar a las comunidades. Sin embargo, como cualquier herramienta, la tecnología, y los espacios que crea, pueden implementarse de innumerables maneras, aportando beneficios o reforzando las desigualdades existentes. En un plano constructivo, las redes y los movimientos en línea han servido como medios importantes para sensibilizar sobre los numerosos desafíos a los que se enfrentan las mujeres y las niñas, al tiempo que han ampliado el círculo de participación de formas antes inimaginables. Sin embargo, cuando están impulsadas por visiones estrechas del mundo o por un enfoque miope de los beneficios, las tecnologías también se han utilizado para excluir, acosar, explotar o incluso reprimir.

Las tecnologías digitales no son neutrales en cuanto a valores. Al igual que el paradigma tradicional del desarrollo, la innovación tecnológica está profundamente influenciada por fundamentos materialistas. Las nociones básicas sobre el progreso suelen equiparar el consumo de bienes con mayores niveles de bienestar. Diversas formas de prejuicios y desigualdades sociales, así como visiones sobre la naturaleza humana y el progreso, impulsadas por consideraciones de beneficio limitadas, están a menudo incorporadas en el diseño o la aplicación de las tecnologías digitales y, por lo tanto, se promueven a los usuarios, por ejemplo, mediante algoritmos diseñados para maximizar el uso de la pantalla a pesar de los problemas de adicción demostrados científicamente. Por lo tanto, un examen honesto de los supuestos y las normas que subyacen a la creación y el uso de tales tecnologías es fundamental. ¿Cómo pueden expresarse concepciones más completas de la naturaleza humana en las tecnologías digitales, que incluyan cualidades y actitudes como la confianza, el compromiso con la verdad y el sentido de responsabilidad, como elementos básicos de un orden mundial estable? ¿Cómo pueden las comunidades participar en el proceso de identificación colectiva de sus prioridades y de consulta sobre las repercusiones de las tecnologías en su contexto local?

Aunque cada individuo y cada comunidad se ven afectados por los valores problemáticos que subyacen a estas herramientas, la integración generalizada de estos valores en las tecnologías ha tenido efectos nocivos para muchas mujeres y niñas, sobre todo por la forma en que se las objetiviza o se las induce a consumir una gama cada vez mayor de bienes materiales en nombre de una supuesta mejora personal. Precisamente por estas experiencias, así como por la orientación patriarcal de la cultura que existe en los espacios de toma de decisiones en torno a la innovación, es fundamental contar con la participación de las mujeres para comprender mejor cómo se pueden concebir y emplear esas tecnologías de forma adecuada y consciente.

*

La mayor participación de las mujeres deberá basarse, en última instancia, en el reconocimiento de que una multiplicidad de perspectivas es un requisito previo para construir un futuro que responda a toda la gama de experiencias humanas. Dada la evidente preocupación por la representación dentro de un sector tradicionalmente dominado por los hombres, debe priorizarse el aumento de la participación de las mujeres en las decisiones relacionadas con el diseño, el uso y la distribución responsables de dichas tecnologías, así como en la creación de contenidos digitales. Sin embargo, la representación justa, lejos de ser un fin en sí misma, también sirve como condición que permite que los patrones dominantes de competencia y desigualdad den paso a la colaboración, la investigación colectiva y la preocupación por el bien común. Como en tantas otras áreas, los mayores grados de cambio se requerirán de aquellos que se han beneficiado en gran medida de la cultura predominante.

Más allá de cambiar la cultura en los espacios y procesos relacionados con la innovación tecnológica, la participación de las mujeres, de hecho, ampliar el horizonte de la perspectiva humana en los procesos de investigación, puede contribuir a crear nuevos paradigmas para guiar el desarrollo de la tecnología. Aunque cualquier persona, independientemente de su sexo, puede tener la capacidad de examinar las consideraciones éticas asociadas a las tecnologías digitales, las experiencias de muchas mujeres, resultantes de la imposición de visiones patriarcales del mundo, las sitúan en una buena posición para ofrecer perspectivas específicas en el desarrollo de modelos más completos, informados por cualidades como la moderación, la justicia, la diversidad y la preocupación por las generaciones futuras. Al hacerlo, las mujeres pueden contribuir a que esas cualidades informen de forma más coherente el desarrollo de la tecnología.

A medida que una gama más amplia de cualidades llega a informar la cultura del sector tecnológico, el potencial del ámbito puede ampliarse aún más. Lejos de ser una barrera que asfixie la innovación y el crecimiento, formas más holísticas de participación e investigación, caracterizadas por un compromiso con el principio de igualdad de género, podrían liberar formas de innovación que reflejen mejor los valores colectivos de la humanidad.

*

En el ámbito nacional, habrá que establecer políticas que garanticen la incorporación de una multiplicidad de perspectivas en los espacios y procesos relacionados con la innovación tecnológica. La tecnología amplía el alcance humano; por lo tanto, hay que velar por que amplíe, y no altere, el orden moral en el que florece la vida humana. Ello implicará, naturalmente, mecanismos para apoyar la participación plena y efectiva de las mujeres. Los gobiernos también tendrán que asumir un papel más proactivo para responder a las amenazas actuales, como garantizar que las mujeres, los niños y las comunidades vulnerables estén protegidos contra las violaciones de los derechos humanos en línea.

También será indispensable garantizar una diversidad de perspectivas a nivel internacional para informar sobre la creación, el uso y la distribución responsables de las tecnologías, dado su alcance y funcionamiento intrínsecamente globales. Para ello será importante reunir a las Naciones Unidas, los gobiernos, el sector privado y la sociedad civil, incluidas las mujeres, para analizar abiertamente los impactos y los valores que informan el desarrollo de las tecnologías digitales, así como para esbozar políticas internacionales guiadas por los principios de igualdad, justicia, universalidad, dignidad, fiabilidad y búsqueda de la verdad. El movimiento hacia el Pacto Digital Global sugerido por el Secretario General de las Naciones Unidas, que garantice que la innovación tecnológica esté alineada con los valores globales compartidos, es una propuesta que merece examinarse más a fondo. El desarrollo de medidas de progreso para complementar el producto interno bruto en la elaboración de concepciones más holísticas del progreso también ayudará a examinar los supuestos incorporados en el diseño de la tecnología. A este respecto, las Naciones Unidas tienen una oportunidad única para establecer procesos que fomenten un modelo más saludable de innovación tecnológica de la humanidad. Para ello será fundamental priorizar e incorporar las perspectivas de las mujeres y promover su participación para dar forma a la dirección del desarrollo de la tecnología. El análisis de los mecanismos para mejorar la educación de las mujeres y los niños mediante el uso de las tecnologías digitales, así como para garantizar su plena participación, representación, protección y bienestar en línea, podría revisarse periódicamente en espacios como esta Comisión.

* 

El momento histórico actual presenta una oportunidad para armonizar la innovación tecnológica con la sabiduría más elevada de la humanidad. Las concepciones tradicionales relacionadas con el progreso y la naturaleza humana son incapaces de responder a concepciones más plenas del bienestar humano y de crear una civilización floreciente, lo que incluye informar e impulsar el desarrollo de las tecnologías digitales. Será fundamental incorporar una gama más amplia de perspectivas para cuestionar estos supuestos subyacentes para trazar un futuro que equilibre el bienestar material con consideraciones éticas, sociales y espirituales. Para este fin, las voces y perspectivas de las mujeres, en particular las que han sido marginadas por visiones del mundo excesivamente materialistas, serán indispensables, y su compromiso efectivo un requisito previo para crear nuevos modelos de cultura y comprensión en torno al desarrollo de la tecnología. La construcción de un modelo más holístico que responda a concepciones más elevadas de la naturaleza humana y el progreso, y el desarrollo de herramientas que puedan utilizarse según las necesidades y prioridades de comunidades específicas para la mejora de sus sociedades es una visión de la innovación tecnológica que presenta posibilidades ilimitadas.

Hızla değişen küresel gerçeklikler, insanlığın birbirine bağlılığının daha derinden takdir edilmesine ve dijital teknolojilere giderek daha fazla güven duyulmasına yol açmıştır. Teknolojiye erişimleri veya bu tür teknolojilerin toplumlarını nasıl etkileyeceğini belirleme becerileri olmayanlar da dâhil olmak üzere birçok kadın için bu, daha fazla dışlanma ve marjinalleştirilme ile sonuçlanmıştır. Fakat erişim ve benzeri konularla ilgili sorular çözülecek olsa bile, daha derin bir meydan okuma varlığını sürdürmektedir. İnsan kabiliyetini genişletmede ve insanlığın en yüksek değerlerini yansıtacak refah içinde ve uyumlu bir medeniyetin inşasına katkıda bulunmada araç olarak hizmet etmesi gereken birçok teknoloji, bunu yapmak yerine insan doğası ve kimliği, gelişim ve amaç hakkında çarpık fikirleri pekiştirmektedir. Tasarımları genellikle ayrıcalıklı bir azınlığın güdümünde gerçekleştirilen birçok teknoloji, maddeci değerlere dayanmakta ve de sosyal, etik ve ruhani imaları dikkate alınmaksızın yaygın olarak aktarılmaktadır. Teknoloji zararlı dünya görüşleri tarafından şekillendirildiğinde her tür birey etkilense de, bu durum, önemli bir kullanıcı tabanını oluşturan ve birçok durumda birincil hedef tüketicileri temsil eden kadınlar ve kız çocukları için büyük bir meydan okumaya neden olmaktadır. Dijital araçlar, insani uğraşın çeşitli alanlarında giderek daha fazla kullanıldığından, inovasyon sürecini şekillendiren değerlerin ve niyetlerin dürüst bir şekilde incelenmesi gerekli hâle gelmektedir. Böyle bir arayışın merkezinde, insanlığın ortak değerleri ile şekillendirilmiş modern dünya araçlarının halkların kendi potansiyellerine ulaşmalarına yardımcı olmada kadınların sunabileceği bakış açıları ve katkılar olmalıdır.

*

Teknoloji, insan kapasitesini artırmada ve toplumları birbirine bağlamada güçlü bir araç olabilir. Bununla beraber, herhangi bir araçta olduğu gibi, teknoloji ve yaratmış olduğu alanlar, sayısız şekilde konuşlandırılarak faydalar sağlayabileceği gibi mevcut eşitsizlikleri de artırıp güçlendirebilir. Yapıcı bir düzeyde, çevrimiçi ağlar ve hareketler, kadınların ve kız çocuklarının karşılaştıkları sayısız meydan okuma hakkında farkındalık yaratmanın önemli araçları olarak hizmet ederken, katılım çemberini de daha önce hayal bile edilemeyecek şekillerde genişletmiştir. Ancak dar dünya görüşleri veya kâr odaklı bağnaz bir odak tarafından yönlendirildiğinde ise teknolojiler dışlamak, taciz etmek, sömürmek ve hatta baskı altında tutmak için de kullanılmıştır.

Dijital teknolojiler değerler itibariyle tarafsız değildir. Geleneksel kalkınma paradigmasına benzer şekilde, teknolojik inovasyon maddeci dayanaklardan son derece etkilenmektedir. İlerleme ile ilgili temel görüşler, genellikle malların tüketimini daha yüksek refah seviyeleriyle eşit tutmaktadır. İnsan doğası ve ilerlemeye dair küçük bir kesimin kâr kaygıları ile yönlendirilmiş bakış açılarının yanı sıra, çeşitli sosyal önyargı ve eşitsizlik biçimleri, genellikle dijital teknolojilerin tasarımına veya uygulanma alanlarına gömülmüştür ve bu nedenle, örneğin bilimsel olarak kanıtlanmış bağımlılık endişelerine rağmen ekran kullanımını en üst düzeye çıkarmak için tasarlanmış algoritmalar aracılığıyla kullanıcılara tanıtılmaktadır. Bu sebeple, bu tür teknolojilerin yaratılmasının ve kullanılmasının altında yatan varsayımların ve normların dürüst bir şekilde incelenmesi kritik bir öneme sahiptir. Güvenilirlik, gerçeğe bağlılık ve istikrarlı bir dünya düzeninin yapı taşları olarak sorumluluk duygusu gibi nitelikleri ve tutumları kapsayan insan doğasına ilişkin daha eksiksiz anlayışlar, dijital teknolojilerde nasıl giderek fazlaca ifade bulabilir? Toplumlar, önceliklerini kolektif olarak belirleme ve teknolojilerin kendi yerel bağlamlarındaki etkileri hakkında meşveret etme sürecine nasıl dâhil olabilir?

Her birey ve toplum, bu tür araçların altında yatan sorunlu değerlerden kendine has bir şekilde etkilense de bu değerlerin teknolojilere toptan entegrasyonu, özellikle nesnelleştirilme veya sözde kendini geliştirme adına artan maddi ürün çeşitliliğini tüketmeye ikna edilme biçimleriyle birçok kadın ve kız çocuğu üzerinde zararlı etkiler yaratmıştır. Tam da bu deneyimler ve inovasyonu çevreleyen karar verme alanlarında var olan kültürün ataerkil yönelimi nedeniyle, bu tür teknolojilerin nasıl uygun ve bilinçli bir şekilde tasarlanabileceğini ve kullanılabileceğini daha iyi anlamada kadınları sürece dâhil etmek kritik öneme sahiptir.

*

Kadınların katılımını genişletmek, nihayetinde, insan deneyiminin tamamına yanıt veren bir gelecek inşa etmek için çok sayıda bakış açısının bir ön koşul olduğunun kabulüne dayanmalıdır. Geleneksel olarak erkek egemen bir sektördeki bariz temsil endişeleri göz önüne alındığında, kadınların bu tür teknolojilerin sorumluluk taşıyan tasarımı, kullanımı ve dağıtımının yanı sıra dijital içeriğin oluşturulmasıyla ilgili kararlara katılımının artırılmasına öncelik verilmesi şarttır. Yine de adil temsil, başlı başına bir amaç olmaktan çok, baskın rekabet ve eşitsizlik kalıplarının yerini iş birliğine, kolektif soruşturmaya ve ortak yarar kaygısına bırakmasını sağlayan bir koşul olarak hizmet etmektedir. Pek çok alanda olduğu gibi, en büyük değişim düzeyleri, yaygın kültürden büyük ölçüde yararlanmış olanlardan talep edilecektir.

Teknolojik inovasyonla ilgili alanlarda ve süreçlerde kültürü değiştirmenin ötesinde, kadınların katılımı -diğer bir deyişle sorgulama süreçlerinde insan bakış açısının ufkunu genişletmek- teknolojinin gelişimine rehberlik edecek yeni paradigmalar yaratmaya katkıda bulunabilir. Dijital teknolojilerle ilişkili etik hususları keşfetme kapasitesi, cinsiyetten bağımsız olarak herkes tarafından sergilenebilse de, birçok kadının ataerkil dünya görüşlerinin dayatılmasından kaynaklanan deneyimleri, onları ölçülülük, adalet, çeşitlilik ve gelecek nesiller için bir endişe gibi niteliklerle şekillendirilmiş daha eksiksiz modellerin geliştirilmesine özel içgörüler sunacak şekilde konumlandırmaktadır. Bunu yaparken, kadınlar bu tür niteliklerin teknolojinin gelişimini daha tutarlı bir şekilde şekillendirmelerini sağlamaya yardımcı olabilirler.

Daha geniş bir nitelik yelpazesi teknoloji sektörünün kültürünü şekillendirdikçe, teknoloji alanının potansiyeli daha da genişletilebilir. İnovasyonu ve büyümeyi önleyen bir engel olmaktan ziyade, cinsiyet eşitliği ilkesine bağlılıkla nitelendirilen daha bütüncül katılım ve sorgulama biçimleri, insanlığın kolektif değerlerini daha fazla yansıtan inovasyon biçimlerinin kilidini açabilir.

*

Milli düzeyde, teknolojik inovasyonla ilgili alanlara ve süreçlere çok sayıda bakış açısının dâhil edilmesini temin etmek için yeni politikaların oluşturulması gerekecektir. Teknoloji insan erişimini genişletir; bu nedenle, insan yaşamının gelişip serpildiği ahlaki düzeni bozmasını değil, genişletmesini sağlamak için özen gösterilmelidir. Bu, doğal olarak, kadınların tam ve anlamlı katılımını destekleyecek mekanizmaları içerecektir. Ayrıca kadınların, çocukların ve savunmasız toplumların çevrimiçi insan hakları ihlallerine karşı korunmalarını sağlamak gibi mevcut tehditlere yanıt vermede hükümetlerin de daha proaktif bir rol üstlenmesi gerekecektir.

Uluslararası düzeyde bakış açılarının çeşitliliğinin sağlanması da, doğası gereği küresel kapsamı ve işleyişi göz önüne alındığında, teknolojilerin sorumlu bir şekilde oluşturulmasının, kullanılmasının ve dağıtılmasının şekillendirilmesinde vazgeçilmez olacaktır. Dijital teknolojilerin gelişimini şekillendiren etki ve değerleri açıkça analiz etmek ve eşitlik, adalet, evrensellik, asalet, güvenilirlik ve gerçeğin araştırılması ilkeleriyle kılavuzlanmış uluslararası politikaları ana hatlarıyla belirlemek için Birleşmiş Milletleri, hükümetleri, özel sektörü ve kadın aktörler de dâhil olmak üzere sivil toplumu bir araya getirmek bu bağlamda önemli olacaktır. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından önerilen ve teknolojik inovasyonun paylaşılan küresel değerlerle uyumlu olmasını sağlayan Global Compact’e (Küresel İlkeler Sözleşmesi) doğru hareket, daha fazla ilgi ve araştırmayı hak eden bir öneridir. Daha bütüncül kalkınma anlayışlarının oluşturulmasında gayri safi yurtiçi hasılayı tamamlayacak ilerleme ölçülerinin geliştirilmesi, teknoloji tasarımına gömülü varsayımların incelenmesine de yardımcı olacaktır. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler insanlığın teknolojik inovasyonunun daha sağlıklı bir modelini teşvik eden süreçler oluşturmak için eşsiz bir fırsata sahiptir. Kadınların bakış açılarına öncelik vermek ve onları dâhil etmek ayrıca teknolojinin gelişim yönünü şekillendirmek için katılımlarını teşvik etmek bu amaç için kritik olacaktır. Dijital teknolojilerin kullanımı yoluyla kadın ve çocukların eğitimini geliştirmenin yanı sıra onların tam katılımlarını, temsillerini, korunmalarını ve çevrimiçi esenliklerini sağlamaya yönelik mekanizmaların keşfedilmesi, bu Komisyon gibi alanlarda periyodik olarak yeniden gözden geçirilebilir.

*

Tarihteki bu an, teknolojik inovasyonu insanlığın en yüksek bilgeliğiyle uyumlu hâle getirmek için bir fırsat sunmaktadır. İlerleme ve insan doğasıyla ilgili geleneksel görüşler, dijital teknolojilerin gelişimini şekillendirmek ve yönlendirmek de dâhil olmak üzere, insan refahının daha eksiksiz görüşlerine yanıt vermek ve gelişen bir medeniyet yaratmaktan acizdir. Bu temel varsayımları sorgulamak için daha geniş bir perspektif yelpazesi ortaya koymak, maddi refahı etik, sosyal ve ruhani düşüncelerle dengeleyen bir geleceğin planlanmasında önemli ve kritik olacaktır. Bunda, özellikle aşırı materyalist dünya görüşleri tarafından marjinalleştirilen kadınların sesleri ve bakış açıları vazgeçilmez olacak ve onların anlamlı katılımı, teknolojinin gelişimi etrafında yeni kültür ve anlayış kalıpları yaratmak için bir ön koşul olacaktır. İnsan doğası ve gelişimine dair daha yüksek anlayışlara hitap eden daha bütüncül bir model inşa etmek ve geniş toplumlarının iyileştirilmesi için belirli toplumların ihtiyaçlarına ve önceliklerine göre kullanılabilecek araçlar geliştirmek, sınırsız olanaklar sunan bir teknolojik inovasyon vizyonudur.