GIRIS

Bahai Uluslararasi Toplumu, 3-14 Haziran 1992 tarihlerinde Rio de Janeiro'da yapilan Küresel Forum'da, arasinda Sürdürülebilir bir Gelecek için Degerler, Kurumlar ve Liderlik konulu bir sempozyumun da oldugu bir dizi etkinlik düzenledi. Sempozyumun ana konusmasi, Yeni Zelanda eski Basbakani Sir Geoffrey Palmer tarafindan yapildi. Sir Palmer'in konusmasindan sonra söz alan panel üyeleri sunlardi: Barbados'tan Dr. Rosina Wiltshire, Yeni Bir Çag Için Kadinlarla Kalkinma Alternatifleri Arastirma Koordinatörü (DAWN); Ingiltere'den Sn. Koy Thomson, Uluslararasi Çevre ve Kalkinma Enstitüsü'nün Program Müdürü (IIED); A.B.D.'den Dr. Elizabeth Bowen, Sosyal Sorumluluk için Doktorlar Baskani (PSI); Bolivya'dan Sn. Eloy Anello, Bolivya'daki Nur Universitesi'nin kurucusu ve ahlak egitimi konusunda uluslararasi danisman. Panel yöneticisi ise, Brezilya, Parana Üniversitesi'nden Prof. Maria de Lourdes Montenegro Holzman'di. Panel tartismasindan sonra, katilimcilar biri Ingilizce, digeri de Portekizce olan iki workshop (atölye) çalismasina katildilar. Bu çalismayi ise, her iki grubun tartismalarinin sonuçlarini sunduklari bir oturum izledi.

Her iki atölye grubu da, Dünya Zirvesi sürecinin, insani çabalarin her alaninda bir ahlaki liderlige acilen ihtiyaç duyuldugu gerçegini açik bir sekilde ortaya çikardigi sonucuna vardi. Bunu izleyen mesveret, özellikle liderlik konusu üzerinde yogunlasti. Bu oturumun sonunda katilimcilar liderlik konusundaki asagidaki bilgileri sivil toplum kuruluslari (STK) toplumu ve diger sektörlerden bu konuyla ilgilenen kisilerle paylasmaya karar verdi. Grup, liderlik kavraminin yeniden degerlendirilmesinin, sürekli gelisen ve sürdürülebilir bir dünya uygarliginin kurulmasi yolundaki hayati ve ayrilmaz bir adim olduguna karar verdi.

STK OLGUSU

Geçtigimiz on yil içinde dünyada, özellikle de Güney'de binlerce sivil toplum kurulusunun (STK'lar) ortaya çikisi, son derece önemli sosyal bir olguyu temsil etmektedir. Eger biz kalkinma sürecini, dünyayi paylasan herkese karsi duyarli olacak ve herkesin gereksinimlerini karsilayacak sekilde yeniden yönlendirecek gerekli degerleri hareketlerimizle etkili bir sekilde tanitacaksak, yeni bir tür ahlaki liderlige ve vizyona gerek olacaktir. Iste STK'lar, uygun bir yapiya ve liderlige sahip olduklari takdirde, bu tür bir ahlaki liderligi ve vizyonu saglayacak potansiyele sahiptirler.

Bazi verici kurumlar STK'lari simdiden, toplumlarinin gereksinimlerine yaratici bir sekilde yanit verme konusunda hükümet bürokrasilerinden çok daha etkili bulmaktadir. STK'lar genellikle daha holistik ve sürdürülebilir alternatif kalkinma yollarini arastirmaya isteklidirler. Bu nedenlerden dolayi, belki de, yeni bir tür liderlik ihtiyacina STK toplumundan baslayarak deginebiliriz. STK'lar genellikle hükümetler tarafindan gelistirilen liderlik modellerine elestirel bir bakisla yaklasmislar, ancak öte yandan da, kendi kuruluslari içinde ayni modellerin degisik sekillerini devam ettirmislerdir.

AHLAKI LIDERLIK GEREKSINIMI

Günümüzde insanligi etkileyen küresel krizin en temelinde, toplumun tüm kesimlerinde ahlaki liderligin eksik olmasi yatmaktadir. Ahlaki liderligin eksikligi, dünyanin her kösesinde ve toplumun her düzeyinde sürekli kendisini gösteren ahlaksiz davranislarla sergilenmektedir. Aileden yetkinin en üst düzeylerine varincaya kadar, insan çabasinin hiçbir alani bunun disinda kalamamaktadir. Ahlaki liderligin tanimlanmasi genelde zordur, çünkü toplum liderligin ne anlama geldigi konusunda birçok çeliskili mesajlar vermektedir. Sempozyuma katilanlar, etkili ahlaki liderligi belirleyen birkaç temel özelligi tanimlamanin ve bu özelliklerin topluma hizmet veren kurumlarda gelismesini saglayacak sistemli bir ögrenme sürecinin baslatilmasinin yararli olacagina inanmaktadir.

HIZMETE YÖNELIK LIDERLIK

Ilk sorun, liderlik teriminden ne kastedildiginin açikça tanmlanmasidir. Genellikle "liderlik" kelimesi, bu tartismada kullanildigi seklinden çok farkli kavramlar çagristirmaktadir. "Bir lider"i tanimlamasi istendiginde insanlar çogunlukla, "yöneten, is basinda olan, kontrol eden kisi"veya "emirler veren kisi" seklinde yanitlar vermektedir. Ne yazik ki, tarih sayfalari da liderligi yukaridaki terimlerle tanimlayan kisilerle doludur.

Dünyanin her yerinde görülen, otokratik, babacan, yöneten ve "herseyi bilen"liderlik sekilleri, hizmet etmekle yükümlü olduklari kisileri yetkisiz kilma egilimindedir. Bu tür liderler karar verme sürecini asiri bir merkeziyetçilik anlayisi içinde kontrol eder ve digerlerini anlasmaya zorlarlar. Sadece kendi sabit ve kesin fikirlerini daha da gelistirmek amaciyla dinlerler. Eger insanlik ortak ergenlik döneminden, ortak olgunluk çagina geçecekse ve eger Dünya Zirvesi sürecinin uzun vadeli semerelerini toplamak istiyorsak, kendimize bazi sorular sormaliyiz. Birincisi, günümüzde yaygin olan liderlik modelleri, insanligin karsisindaki önemli küresel konulari bütünlük ve adalet içinde çözme yetenegine sahip liderler üretebilmekte midir ? Ikincisi, günümüzün liderlik modelleri tarafindan olusturulan kurumlar, sürdürülebilir bir dünya uygarligi yaratma yetenegine sahip midir ? Üçüncüsü, biz kendimiz modasi geçmis aliskanliklarimizi ve eski bagliliklarimizi terk etmeye ve yeni bir ahlaki liderlik modeli aramaya hazir miyiz ? Dördüncüsü, böyle yeni bir liderlik sekli nasil olacaktir ? Bu sorularin bazilarina yanit olarak, yeni bir ahlaki ve etik liderlik modeli için asagidaki öneri sunulmaktadir.

Önerilen liderlik modeli, kesinlikle diger insanlara hizmet üzerine kuruludur. Bu nedenle, ahlaki liderligin ön kosullarindan birisi hizmet ruhudur -- kisinin kendi ailesine, toplumuna, ulusuna ve sonuçta da, dünya toplumuna hizmet. Bu hizmet ruhu hiçbir sekilde, bireysel inisiyatifi veya bireysel istekleri yadsimamakta veya bireysel yaraticiligi bastirmamaktadir. Aksine, bu kavram, bir yandan bütünün refahini ve mutlulugunu güvence altina alirken, öte yandan da bireyin içindeki potansiyeli ortaya çikaran bir liderlik modeli gerektirmektedir. Liderler olarak ortaya çikan kisilerin, hizmet ruhu ile mükemmellik arzusunu birlestirmeleri gerekecektir. Hizmete dayali bir liderlikten ortaya çikacak olan kurumlar ise, bir yandan her bireyin haklarini, özgürlüklerini ve inisiyatiflerini güvence altina alirken, öte yandan da tüm toplumun refahini ve mutlulugunu saglayacaktir. Bu kurumlar, bizi doganin ve dünya üzerindeki tüm varliklarin güzelligine büyük bir özen gösteren bir uygarliga götürecek olan insan onurunu koruyacaklardir.

YETENEKLER KAVRAMI

Ahlaki egitim konusundaki geleneksel yaklasimlar genellikle, ahlakli insan için pasif bir kavram gelistirme egilimi içinde olmuslardir: iyi olmak, beladan uzak olmak demektir. Ancak burada su soru akla gelmektedir: Bu ahlakli insan, bireysel ve toplumsal degisimi saglayacak eylemler içinde bilinçli ve aktif bir sekilde yer alan sosyal bir aktör konumuna nasil gelebilir ? Öncelikle, bir bireyin ahlakli bir kisi olmasi için, ahlaki ve etik eylemler gerçeklestirmesini saglayacak belirli yeteneklere sahip olmasi gereklidir. Neyin ahlakli ve etik oldugunu bilmek, yeterli degildir. Bireyin ahlakli bir insan olmasi için, bilgisini eyleme dökmesi gerekir. Bu nedenle, bireyin ahlaki bilgiye ve ahlaki bir eyleme sahip olmasini saglayan yetenekler, ahlaki liderligin gelistirilmesinde büyük ve öncelikli bir önem tasimaktadir.

Her yetenek özel islevlere ve özelliklere sahiptir ve belirli kavramlarin veya ilkelerin, erdemlerin, tutumlarin (aklin sahip oldugu aliskanliklar) ve becerilerin bir bilesiminden olusmaktadir. Bu islevler ve özellikler, asagida siralanan onbes yetenegin herbirini tam olarak anlamamizda bize yardimci olmaktadir. Örnegin, mesverete etkili bir sekilde katilma yetenegine bakalim. Bir liderin mesverete etkili bir sekilde katilmasi için sahip olmasi gereken erdemler nelerdir ? Anlamasi gereken kavramlar veya ilkeler nelerdir ? Mesverete etkili bir sekilde katilmasi için, ne gibi tutumlari olmasi gerekir ? Liderin mesverete etkili bir sekilde katilmasi için ne gibi becerileri olmasi gerekir ? Bu unsurlarin bireydeki özel karisimi, o bireyde belirli eylem tiplerini gerçeklestirme yetenegi yaratmaktadir.

Ahlaki liderlik için sistemli bir ögrenme süreci veya egitim programinin gelistirilmesinde ilk ve en önemli görev, programin gelistirmeyi hedefleyecegi gerekli yeteneklerin tanimlanmasidir. Bunu, müfredat unsurlarinin tasarimi ve ögrenme sürecini kolaylastiracak olan uygun egitim yöntemlerinin seçimin için gerekli ön bilgiyi saglayan, her yetenegin unsurlarinin (yani, erdemler, kavramlar, tutumlar ve beceriler) analiz edilmesi izlemektedir.

LIDERLIK IÇIN GEREKLI YETENEKLER

Asagida siralanan yetenekler listesi, etkili ahlaki liderlik için gerekli olduguna inanilan özelliklerden olusmaktadir. STK'larda çalisan bireyler bu yetenekleri gelistirdiklerinde, kurumlarinin, sürdürülebilir bir dünya uygarligina dogru giden degisim sürecinde önemli bir ahlaki liderlik rolü oynamalarini saglayabileceklerdir.

Bu yetenekler önem sirasina göre siralanmamistir. Ayrica, bunun gerekli bütün yetenekleri kapsayan tam bir liste olarak da düsünülmemesi gerekir. Liste sadece çalisma grubu tarafindan ahlaki liderlik için gerekli görülen yetenekleri kapsamaktadir. Bu listeyi gören herkesin bunu kullanmasini ve kendi kurumlarina uyarlamasini ve bu yazida sunulan noktalari gelistirmeye devam etmesini diliyoruz.

Asagida siralanan yeteneklerin herbiri, belirli kavramlar, erdemler, tutumlar ve becerilerden olusmaktadir. Her yetenek konusunda daha açik bir anlayis kazanmak için, kendimize su sorulari sormaliyiz: Belirli bir yetenegin gelistirilmesi için gerekli erdemler nelerdir ? Bir yetenegin gelistirilmesi için kavranmasi gereken kavramlar nelerdir ? Bir yetenegin gelistirilmesi için kisinin sahip olmasi gereken tutumlar nelerdir? Belirli bir yetenek için gerekli beceriler nelerdir ?

• Diger insanlari tesvik etme ve kalplerinde sevinç yaratma yetenegi;
• Kendi düsüncelerini ve eylemlerini sevgiyle yayma yetenegi;
• Vizyon sahibi olma ve digerlerini de vizyon sahibi olmalari için tesvik etme yetenegi;
• Kendi islerini ve sorumluluklarini dürüstlük içinde yürütme yetenegi;
• Kendi güçlerini ve zayifliklarini, egoyu isin içine katmadan degerlendirme yetenegi;
• Yaratilisin daha yüce amaçlarina yönelerek, kendi bencil egilimlerine karsi koyma yetenegi;
• Yaratici ve disiplinli bir sekilde inisiyatif uygulama yetenegi;
• Çabayi sürdürme ve engellerin asilmasinda kararli olma yetenegi;
• Üstünlük (tahakküm) iliskilerini anlama ve bu tür iliskilerin karsilikli bagimlilik ve hizmet iliskilerine dönüsmesini kolaylastirma yetenegi;
• Adaletin olusturulmasinda bir katalizör görevi görme yetenegi;
• Egitim etkinliklerinin gerçeklesmesine hem bir ögrenci ve hem de bir ögretmen olarak katkida bulunma yetenegi;
• Eylem üzerinde sistemli bir sekilde düsünerek ve bunu da, gelisen ve tutarli bir çerçeve içinde yaparak ögrenme yetenegi;
• Çözümlerin arastirilmasinda sistemli bir sekilde düsünme yetenegi;
• Mesverete etkili bir sekilde katilma yetenegi;
• Bir yandan çesitliligi desteklerken, öte yandan da birligi olusturma yetenegi;
• Toplumun kurumlarinda, bu kurumlarin hizmet ettikleri bireylere güç vermelerini ve yeteneklerini insanligin hizmetinde kullanmalarini saglayacak sekilde islemeleri amaciyla hizmet etme yetenegi.

Acima de questões técnicas e políticas tais como os limites a serem estabelecidos para a emissão de gases do efeito estufa, como promover o desenvolvimento sustentável, e quem pagará a conta, a pergunta fundamental com que se defronta a comunidade munidal é esta: Pode a humanidade, com seus padrões arraigados de conflito, egoísmo e conduta tacanha, comprometer-se com uma cooperação esclarecida e com um planejamento de longo prazo em escala global?

O processo da Cúpula da Terra realçou tanto a complexidade como a interdependência dos problemas que a humanidade enfrenta. Nenhum desses problemas ­ as iniquidades debilitadoras do desenvolvimento, as ameaças apocalípticas do aquecimento atmosférico e da destruição da camada de ozônio, a opressão da mulher, o abandono de crianças e populações marginalizadas, para citar apenas alguns ­ pode ser abordado com realismo sem que se considerem todos os demais. É impossível solucionar qualquer um deles sem uma magnitude de cooperação e coordenação em todos os níveis que ultrapassa em muito qualquer esforço anterior da experiência coletiva da humanidade.

O potencial para tal cooperação, entretanto, é solapado pela distorção geral do caráter humano. Embora não sejam comumente discutidas no contexto dos desafios do meio ambiente e do desenvolvimento, vigoram no mundo atual certas tendências ­ que incluem a carência generalizada de disciplina moral, a glorificação da ambição e da acumulação material, a destruição crescente da família e das comunidades, o alastramento da anarquia e da desordem, a ascensão do racismo e do fanatismo, e a atribuição de prioridade a interesses nacionais em detrimento do bem-estar da humanidade ­ as quais todas, sem excessão, destroem a confiança mútua, alicerce da cooperação.

A reversão dessas tendências destrutivas é essencial para o estabelecimento da unidade e da cooperação. Isso exigirá uma compreensão mais profunda da natureza humana; pois embora a economia, a política, a sociologia e a ciência ofereçam ferramentas importantes para a abordagem das crises interdependentes que afligem a humanidade, uma verdadeira superação do estado de perigo em que se encontram os assuntos humanos só poderá ser levada a efeito quando a dimensão espiritual da natureza humana for levada em conta e o coração humano, transformado.

Embora certos aspectos místicos não sejam fáceis de explicar, a dimensão espiritual da natureza humana pode ser compreendida, em termos práticos, como a fonte das qualidades que transcendem a estreiteza do interesse próprio. Tais qualidades compreendem o amor, a compaixão, a tolerância, a fidedignidade, a coragem, a humildade, a cooperação e a vontade de sacrificar-se pelo bem comum ­ qualidades de uma cidadania esclarecida, capaz de construir uma civilização mundial unificada.

As transformações profundas e de vasto alcance, a unidade e a cooperação sem precedentes, necessárias à reorientação do mundo rumo a um futuro de justiça e sustentável quanto ao meio ambiente, só serão possíveis tocando-se o espírito humano, apelando-se àqueles valores universais que, por si só, podem capacitar os indivíduos e os povos a agir em conformidade com os interesses de longo prazo do planeta e do gênero humano como um todo. Uma vez explorada, essa fonte poderosa e dinâmica de motivação individual e coletiva liberará um espírito tão profundo e salutar entre os povos da Terra que poder algum será capaz de resistir à sua força unificadora.

A verdade espiritual fundamental de nossa era é a unidade da humanidade. A aceitação universal desse princípio ­ com suas implicações em relação à justiça social e econômica, à participação universal em processos decisórios isentos de antagonismo, à paz e segurança coletiva, à igualdade dos sexos e à educação universal ­ possibilitará a reorganização e administração do mundo como um só país, o lar da humanidade.

Há mais de cem anos atrás, Bahá'u'lláh conclamou os governantes e povos da terra a tornarem sua visão mundialmente abrangente: "Que não se vanglorie quem ama seu próprio país, mas sim, quem ama o mundo inteiro." Este desafio ainda deve ser atendido.

Beyond such technical and political questions as what limits should be placed on greenhouse gases, how can sustainable development be promoted, and who will pay for it all, the fundamental question facing the world community is this: Can humanity, with its entrenched patterns of conflict, self-interest, and short-sighted behavior, commit itself to enlightened cooperation and long-range planning on a global scale?

The Earth Summit process highlighted both the complexity and the interdependence of the problems facing humanity. None of these problems -- the debilitating inequities of development, the apocalyptic threats of atmospheric warming and ozone depletion, the oppression of women, the neglect of children and marginalized peoples, to name but a few -- can be realistically addressed without considering all the others. None can be fully addressed without a magnitude of cooperation and coordination at all levels that far surpasses anything in humanity's collective experience.

The potential for such cooperation is, however, undermined by the general debasement of human character. Although not commonly discussed in relation to the challenges of environment and development, there are current in the world certain trends -- including the widespread lack of moral discipline, the glorification of greed and material accumulation, the increasing breakdown of family and community, the rise of lawlessness and disorder, the ascendancy of racism and bigotry, and the priority given to national interests over the welfare of humanity -- all of which destroy confidence and trust, the foundations of collaboration.

The reversal of these destructive trends is essential to the establishment of unity and cooperation. This reversal will require a deeper understanding of human nature. For, although economics, politics, sociology and science offer important tools for addressing the interdependent crises facing humanity, a true resolution of the dangerous state of affairs in the world can only be realized when the spiritual dimension of human nature is taken into account and the human heart is transformed.

Although there are mystical aspects that are not easily explained, the spiritual dimension of human nature can be understood, in practical terms, as the source of qualities that transcend narrow self-interest. Such qualities include love, compassion, forbearance, trustworthiness, courage, humility, co-operation and willingness to sacrifice for the common good -- qualities of an enlightened citizenry, able to construct a unified world civilization.

The profound and far-reaching changes, the unity and unprecedented cooperation, required to reorient the world toward an environmentally sustainable and just future, will only be possible by touching the human spirit, by appealing to those universal values which alone can empower individuals and peoples to act in accordance with the long- term interests of the planet and humanity as a whole. Once tapped, this powerful and dynamic source of individual and collective motivation will release such a profound and salutary spirit among the peoples of the earth that no power will be able to resist its unifying force.

The fundamental spiritual truth of our age is the oneness of humanity. Universal acceptance of this principle -- with its implications for social and economic justice, universal participation in non-adversarial decision making, peace and collective security, equality of the sexes, and universal education -- will make possible the reorganization and administration of the world as one country, the home of humankind.

Over one hundred years ago, Bahá'u'lláh challenged the rulers and peoples of the earth to make their vision world-embracing: "It is not for him to pride himself who loveth his own country, but rather for him who loveth the whole world." This challenge has yet to be answered.

Voorbijgaand aan technische en politieke vragen over grenzen aan broeikasgassen, duurzame ontwikkeling en de hiermee samenhangende financiering, is de fundamentele vraag voor de mensheid of zij, met haar diepgewortelde patronen van conflict, eigenbelang en kortzichtigheid, zich op mondiale schaal kan toeleggen op redelijke samenwerking en planning op langere termijn.

De Earth Summit bracht zowel de complexiteit als de onderlinge samenhang aan het licht van deze problemen, waarmee de mensheid wordt geconfronteerd. Deze problemen - waaronder de apocalyptische dreiging van verwarming van de atmosfeer en de dunner wordende ozonlaag, de onderdrukking van vrouwen, de verwaarlozing van kinderen en onbelangrijk geachte volkeren, om er een paar te noemen - kunnen geen van alle op een realistische manier de aandacht krijgen, zonder dat rekening wordt gehouden met alle andere problemen. Ze kunnen niet worden opgelost zonder een zeer grote mate van samenwerking en coördinatie op alle niveaus, een samenwerking die de totale gezamenlijke ervaring van de mensheid overstijgt.

Het potentieel voor een dergelijke samenwerking is echter ondergraven door de algemene verlaging van het menselijk karakter. Hoewel dit gewoonlijk niet besproken wordt in het kader van de milieu- en ontwikkelingsuitdagingen, zijn er op dit ogenblik in de wereld bepaalde tendensen - waaronder het wijdverbreide gebrek aan morele discipline, de verheerlijking van hebzucht en materialisme, het steeds verder uiteenvallen van gezin en gemeenschap, het opkomen van wetteloosheid en wanorde, van racisme en fanatisme, en het stellen van het nationale belang boven het welzijn van de mensheid - die de fundamenten van samenwerking - geruststelling en vertrouwen - vernietigen.

Voor de vestiging van eenheid en samenwerking is het keren van deze vernietigende tendensen onontbeerlijk. Deze ommekeer zal een groter inzicht in de menselijke natuur vereisen. Want hoewel economie, politiek, sociologie en wetenschap belangrijke gereedschappen zijn om de onderling samenhangende crises waarmee de mensheid wordt geconfronteerd het hoofd te bieden, kan voor de gevaarlijke situatie waarin de wereld verkeert alleen dan een werkelijke oplossing worden verwezenlijkt, wanneer rekening wordt gehouden met de geestelijke zijde van de mens en het hart van de mens wordt getransformeerd.

Hoewel er mystieke aspecten zijn die zich niet makkelijk laten verklaren, kan de geestelijke zijde van de mens in de praktische zin worden gezien als de bron van eigenschappen die bekrompen eigenbelang overstijgen. Hieronder vallen eigenschappen als liefde, mededogen, verdraagzaamheid, betrouwbaarheid, moed, nederigheid samenwerkingsgezindheid en bereidheid tot opoffering voor het algemeen belang - eigenschappen van een verlichte bevolking die in staat is om een verenigde wereldbeschaving op te bouwen.

De grondige en verstrekkende verandering, eenheid en ongekende samenwerking, nodig om de wereld te heroriënteren in de richting van een milieukundig duurzame en rechtvaardige toekomst, zullen alleen mogelijk zijn door de menselijke geest te beroeren, door een beroep te doen op die universele waarden welke als enige aan individuen en volkeren de kracht kunnen geven te handelen in overeenstemming met de belangen van de planeet op lange termijn en van de mensheid als geheel. Eenmaal aangeboord, zal deze krachtige en dynamische bron van individuele en collectieve motivatie zo'n diepgaande en heilzame geest onder de volkeren van de aarde vrijmaken, dat geen macht in staat zal zijn de verenigende kracht ervan te weerstaan.

De eenheid van de mensheid is de fundamentele geestelijke waarheid van onze tijd. Het universeel aanvaarden van dit principe - met zijn gevolgen voor sociale en economische rechtvaardigheid, universele deelname in conflictvrije besluitvorming, vrede en collectieve veiligheid, gelijkwaardigheid van man en vrouw en universeel onderwijs - zal het mogelijk maken om de wereld te reorganiseren en te besturen als een land; het thuis van de mensheid.

Meer dan honderd jaar geleden daagde Bahá'u'lláh de heersers en volkeren der aarde uit hun visie wereldomvattend te maken: "Men beroeme zich er niet op zijn vaderland lief te hebben, maar stelle er een eer in de gehele wereld lief te hebben." Deze uitdaging wacht nog altijd op antwoord.